+84 0393.885.127
khoasp@htu.edu.vn
Khoa Sư phạm
Trường Đại học Hà Tĩnh
Những điệu nhảy ngắn theo các trào lưu trên mạng xã hội đang trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của nhiều trẻ em. Bên cạnh việc khơi gợi sự hứng thú với vận động và nghệ thuật, sự lan tỏa nhanh chóng của các vũ đạo “trend” cũng đặt ra không ít vấn đề trong giáo dục nghệ thuật dành cho thiếu nhi. Từ những bước nhảy tưởng chừng vô hại trên màn hình điện thoại, một bài toán lớn hơn đang đặt ra: làm thế nào để trẻ em tiếp cận nhảy múa hiện đại mà vẫn giữ được sự phù hợp với lứa tuổi và mục tiêu giáo dục.
Trend nhảy và những hệ lụy
Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, các nền tảng mạng xã hội đã trở thành môi trường lan tỏa nhanh chóng nhiều xu hướng văn hóa, trong đó có nghệ thuật nhảy múa. Những video vũ đạo ngắn, dễ học và giàu tính giải trí thường nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng, từ đó hình thành các trào lưu được lan truyền rộng rãi. Sự phổ biến của các xu hướng này khiến nhảy múa ngày càng trở nên gần gũi với đời sống thường ngày. Trẻ em có thể dễ dàng tiếp cận nhiều phong cách vũ đạo hiện đại thông qua mạng xã hội, từ đó hình thành sự hứng thú với hoạt động vận động và nghệ thuật biểu diễn.
Ở góc độ tích cực, các trào lưu nhảy góp phần khuyến khích trẻ tham gia vận động nhiều hơn, đồng thời tạo cơ hội để các em thể hiện cá tính và khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, chính sự lan truyền mạnh mẽ của các xu hướng này cũng đang làm thay đổi cách trẻ em tiếp cận nghệ thuật. Thay vì bắt đầu từ những bài học cơ bản về kỹ thuật vận động và cảm thụ âm nhạc, nhiều trẻ làm quen với nhảy múa bằng việc bắt chước các video đang thịnh hành trên mạng. Trong môi trường truyền thông số, các thuật toán thường ưu tiên những nội dung giàu tính giải trí và gây chú ý, vì vậy những vũ đạo mang tính trình diễn mạnh hoặc phô diễn hình thể thường lan truyền nhanh hơn những nội dung mang tính giáo dục.
Ở lứa tuổi thiếu nhi, hệ cơ – xương – khớp của trẻ vẫn đang trong quá trình phát triển. Việc luyện tập các động tác vũ đạo quá sức hoặc không phù hợp với thể trạng có thể dẫn đến những thói quen vận động sai, thậm chí gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất nếu kéo dài. Trong thực tế, đã xuất hiện những trường hợp trẻ em tự học nhảy theo các video trên mạng và thực hiện các động tác khó như xoay người nhanh, bật nhảy liên tục hoặc gập lưng sâu. Khi các động tác này được lặp lại nhiều lần mà không có sự hướng dẫn chuyên môn, nguy cơ chấn thương hoặc sai lệch kỹ thuật vận động là điều có thể xảy ra.
Bên cạnh yếu tố thể chất, khía cạnh thẩm mỹ cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm. Một số trào lưu nhảy trên mạng xã hội mang phong cách biểu đạt gợi cảm hoặc nhấn mạnh yếu tố phô diễn hình thể. Khi trẻ em tiếp nhận và tái hiện những biểu đạt này, các em thường chưa có đủ khả năng nhận thức để hiểu được ý nghĩa của chúng.
Một vấn đề khác cũng đáng chú ý là sự phát triển nhanh chóng của các lớp năng khiếu và câu lạc bộ vũ đạo trong những năm gần đây. Sự gia tăng về số lượng cơ sở đào tạo đã tạo ra môi trường cạnh tranh nhất định giữa các lớp học. Trong bối cảnh đó, không ít nơi có xu hướng chạy theo thị hiếu của phụ huynh và học sinh để thu hút học viên. Thay vì lựa chọn nội dung vũ đạo phù hợp với lứa tuổi, một số lớp học sẵn sàng đưa các điệu nhảy đang “thịnh hành” trên mạng xã hội vào giảng dạy. Khi yếu tố thị trường và lợi nhuận trở thành áp lực, mục tiêu giáo dục nghệ thuật đôi khi dễ bị đặt xuống hàng thứ yếu. Điều này khiến hoạt động dạy nhảy cho trẻ em có nguy cơ bị cuốn theo những trào lưu giải trí ngắn hạn, thay vì hướng tới sự phát triển bền vững về thể chất và thẩm mỹ.
Vai trò định hướng của giáo dục nghệ thuật
Trong bối cảnh các trào lưu văn hóa lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, vai trò của giáo dục nghệ thuật và những người làm công tác giảng dạy vũ đạo ngày càng trở nên quan trọng. Giáo dục vũ đạo dành cho trẻ em không chỉ đơn thuần là dạy các kỹ thuật vận động, mà còn là quá trình hình thành cảm nhận thẩm mỹ, xây dựng thói quen vận động đúng và giúp trẻ tiếp cận nghệ thuật theo hướng lành mạnh.
Thực tế cho thấy, tại nhiều lớp học vũ đạo trên địa bàn tỉnh, một số giáo viên và trung tâm đào tạo đã lựa chọn cách tiếp cận mang tính chọn lọc đối với các xu hướng nhảy trên mạng xã hội. Thay vì sao chép nguyên mẫu các điệu nhảy đang lan truyền, họ chủ động điều chỉnh tiết tấu, động tác và cách biểu đạt để phù hợp hơn với đặc điểm phát triển thể chất cũng như tâm lý của trẻ. Việc “lọc” lại các yếu tố chưa phù hợp trong trào lưu vũ đạo giúp trẻ vẫn được tiếp cận với nhảy múa hiện đại, nhưng trong một khuôn khổ an toàn và mang tính giáo dục.
Tuy nhiên, để hoạt động dạy nhảy cho trẻ em phát triển đúng hướng, yếu tố quan trọng trước hết vẫn nằm ở ý thức nghề nghiệp của người giảng dạy. Trong môi trường đào tạo nghệ thuật, mục tiêu giáo dục cần được đặt lên trên các yếu tố thị hiếu và sức hút của các trào lưu nhất thời. Khi giáo viên giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp trong việc lựa chọn nội dung và phương pháp giảng dạy, lớp học vũ đạo sẽ không chỉ là nơi luyện tập kỹ năng biểu diễn, mà còn là không gian giúp trẻ phát triển thể chất, cảm xúc và khả năng cảm thụ nghệ thuật.
Bên cạnh đó, việc thiếu vắng những định hướng quản lý chuyên môn đối với các lớp năng khiếu vũ đạo cũng là một thực tế cần được nhìn nhận. Hiện nay, hoạt động dạy nhảy cho trẻ em phần lớn vẫn mang tính tự phát, chưa có những tiêu chí rõ ràng về nội dung đào tạo, độ tuổi hay mức độ phù hợp của các loại hình vũ đạo. Điều này đặt ra yêu cầu cần có sự quan tâm hơn từ phía các cơ quan quản lý văn hóa – giáo dục trong việc định hướng và xây dựng môi trường đào tạo nghệ thuật lành mạnh cho trẻ em.
Trong hoàn cảnh đó, sự đồng hành của gia đình cũng đóng vai trò quan trọng. Khi phụ huynh hiểu rõ hơn về đặc điểm phát triển thể chất và tâm lý của trẻ, họ sẽ có những lựa chọn thận trọng hơn đối với các hoạt động nghệ thuật mà con em mình tham gia, đồng thời giúp trẻ tiếp cận các trào lưu văn hóa trên mạng xã hội một cách có chọn lọc.
Trong dòng chảy không ngừng của truyền thông số, việc các trào lưu nhảy mới xuất hiện là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu có sự định hướng đúng từ giáo viên, gia đình và môi trường giáo dục nghệ thuật, trẻ em hoàn toàn có thể tiếp cận nhảy múa theo cách tích cực và phù hợp với lứa tuổi. Khi được đặt trong khuôn khổ giáo dục, nhảy múa không chỉ là những bước nhảy theo nhạc, mà còn trở thành phương thức giúp trẻ phát triển hài hòa cả thể chất, cảm xúc và cảm nhận thẩm mỹ.
Tác phậm: Bên nhau ngày hội
Nhạc và lời: Quốc Việt
(Chào mừng bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân)
Kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán - Xuân Bính Ngọ trôi qua, học sinh tiểu học thường gặp khó khăn trong việc quay lại nhịp học tập: tâm lý còn vui chơi, thiếu tập trung, dễ mệt mỏi và ngại tham gia hoạt động học tập. Vì vậy, việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực không chỉ giúp tạo hứng thú mà còn hỗ trợ học sinh nhanh chóng thích nghi, phát triển năng lực và phẩm chất một cách tự nhiên.
Tổ chức hoạt động khởi động giúp học sinh “làm nóng” tâm lý học tập
Trong những ngày đầu đến trường, các hoạt động khởi động nhẹ nhàng như trò chơi dân gian, kể chuyện ngày Tết, chia sẻ những trải nghiệm cá nhân hoặc hoạt động vận động ngắn sẽ giúp học sinh cảm thấy được yêu thương, thoải mái tinh thần. Từ đó sự tập trung, sự sẵn sàng tham gia bài học và khả năng hấp thụ kiến thức của các em sẽ được tăng lên gấp bội.
Tăng cường dạy học hợp tác thông qua hoạt động nhóm
Bên cạnh đó, hoạt động nhóm cũng là phương pháp hiệu quả giúp học sinh phát triển sự tự tin, kỹ năng giao tiếp, chia sẻ và giải quyết vấn đề. Giáo viên có thể triển khai các hoạt động như: Thảo luận nhóm nhỏ giải quyết nhiệm vụ học tập, trình bày kết quả bằng tranh vẽ hoặc sơ đồ, trò chơi thi đua giữa các nhóm, hoạt động “mảnh ghép” để tăng trách nhiệm cá nhân,... Dạy học theo nhóm không chỉ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tự tin bày tỏ ý kiến mà còn tạo cơ hội để các em kết nối lại với bạn bè, xây dựng không khí lớp học tích cực và thân thiện.
Vận dụng trò chơi vào học tập
Trò chơi học tập là những trò chơi được đưa vào lớp học nhằm biến việc học tập trên lớp thành một cuộc chơi, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức và rèn luyện kỹ năng một cách hiệu quả hơn. Trò chơi học tập thuộc loại trò chơi trí tuệ, có tác dụng phát triển năng lực trí tuệ của con người, buộc người chơi phải vận dụng sự hiểu biết cùng các thao tác trí tuệ đề hoàn thành nhiệm vụ học tập. Đối với học sinh tiểu học, những trò chơi như "rung chuông vàng", "ghép thẻ", "ghép số",... không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là phương tiện học tập hiệu quả. Việc lồng ghép những trò chơi này trong bài giảng sẽ giúp học sinh vừa học vừa chơi, giảm áp lực và tăng khả năng ghi nhớ.
Gắn bài học với trải nghiệm thực tế
Sau Tết, học sinh có nhiều trải nghiệm gần gũi như đi chúc Tết, tham gia lễ hội, nhận lì xì, cùng gia đình chuẩn bị mâm cỗ hoặc du xuân. Giáo viên có thể khai thác những trải nghiệm này để tạo sự liên hệ thực tiễn theo từng môn học như: kể lại hoạt động ngày Tết, viết đoạn văn về gia đình; giải bài toán liên quan đến tiền lì xì hoặc mua sắm ngày Tết; vẽ tranh mùa xuân hoặc thiết kế bao lì xì;... Sự liên hệ thực tế này sẽ giúp học sinh dễ hiểu bài, tăng khả năng ghi nhớ và thích thú hơn với việc học. Thật khó dạy hoặc khó có thể mô tả cho người khác về vị thơm, dẻo của chiếc bánh chưng ngày Tết, do đó học từ trải nghiệm sẽ mang lại cảm xúc thật hơn trong quá trình học tập, những kinh nghiệm, kỷ niệm có được cũng được lưu giữ lâu hơn trong trí nhớ của các em.
Sử dụng học liệu trực quan và công nghệ hợp lý
Ngoài các phương thức dạy học truyền thống, những hình ảnh, video, bài hát, trò chơi tương tác hoặc bảng học liệu trực quan sẽ giúp cho bài học sinh động hơn và thu hút sự chú ý của học sinh. Đặc biệt sau kỳ nghỉ Tết, việc thay đổi hình thức tiếp cận kiến thức sẽ hạn chế sự nhàm chán và tăng hiệu quả tiếp nhận cho các em. Đặc biệt là trong kỷ nguyên số, việc bắt nhịp không chỉ dừng lại ở sách vở. Giáo viên hãy tận dụng những học liệu điện tử sinh động để “đánh thức” thị giác của trẻ sau những ngày vui chơi; đồng thời chú trọng đến sức khoẻ tinh than, giúp các em vượt qua hội chứng “uể oải sau Tết” bằng sự thấu cảm.
Quan tâm đến yếu tố tâm lý và xây dựng nề nếp học tập
Bên cạnh phương pháp dạy học, giáo viên cần nhẹ nhàng nhắc nhở học sinh quay lại nề nếp lớp học như chuẩn bị đồ dùng, giữ trật tự, hoàn thành bài tập và quản lý thời gian. Sự động viên tích cực, "lời khen" kịp thời và môi trường lớp học thân thiện sẽ giúp học sinh nhanh chóng ổn định và phát huy tinh thần học tập của mình.
Có thể nói, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sau kỳ nghỉ Tết không chỉ giúp học sinh nhanh chóng lấy lại nhịp học tập mà còn góp phần xây dựng môi trường học tập vui vẻ, chủ động và hiệu quả. Đối với sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học, đây cũng là cơ hội để rèn luyện tư duy sư phạm, khả năng tổ chức hoạt động và thích ứng linh hoạt với tâm lý học sinh, là nền tảng quan trọng cho công tác giảng dạy trong tương lai.
Phan Nguyễn Hoàng Long – một kỹ sư Việt 25 tuổi là đồng tác giả chính của bài báo "A benchmark of expert-level academic questions to assess AI capabilities" (tạm dịch: Một bộ câu hỏi học thuật cấp chuyên gia để đánh giá khả năng của trí tuệ nhân tạo) được công bố ngày 28/01 trên tạp chí Nature. Việc công bố trên tạp chí Nature – một trong những tạp chí khoa học uy tín hàng đầu thế giới đã đánh cột mốc quan trọng trong sự nghiệp học thuật của một nhà khoa học.
Kỹ sư Phan Nguyễn Hoàng Long làm việc tại Center for AI Safety (CAIS)
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu của dự án Humanity’s Last Exam (HLE) – bộ chuẩn đánh giá năng lực kiến thức và suy luận ở trình độ chuyên gia của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như ChatGPT, Gemini, Grok,... HLE gồm 2.500 câu hỏi chuyên sâu thuộc 100 lĩnh vực như toán học, khoa học tự nhiên và xã hội..., được xây dựng với sự tham gia của hơn 1.000 giáo sư, chuyên gia đến từ 500 trường đại học, tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới như Stanford, Harvard, Princeton, MIT, Oxford...
Phân bố các câu hỏi HLE theo từng lĩnh vực
Để thu hút các câu hỏi có chất lượng cao, nhóm nghiên cứu đã thiết lập quỹ giải thưởng trị giá 500.000 USD, với giải thưởng 5.000 USD cho mỗi câu hỏi trong top 50 và giá trị giải thưởng cho 500 câu hỏi tiếp theo sẽ do ban tổ chức quyết định. Với cơ cấu khuyến khích này, kết hợp với cơ hội đồng tác giả bài báo cho bất kỳ ai có câu hỏi được chấp nhận trên HLE, đã thu hút sự tham gia của các chuyên gia có trình độ, đặc biệt là những người có bằng cấp cao hoặc kinh nghiệm nổi bật trong lĩnh vực AI.
Quy trình tạo ra bộ dữ liệu HLE
HLE hiện được sử dụng như một thước đo quan trọng trong quá trình phát triển và công bố các mô hình AI của OpenAI, DeepMind và xAI; trong đó, xAI đã áp dụng HLE khi phát triển Grok 4 vào tháng 7/2025. Tờ New York Times từng nhận định HLE khó đến mức "khi AI vượt qua, chúng ta phải coi chừng". Thực tế, nó được sử dụng như một trong những thước đo quan trọng nhất của các công ty như DeepMind, OpenAI, xAI khi ra mắt các mô hình AI. Hồi tháng 7/2025, HLE được xAI sử dụng để phát triển Grok 4. Elon Musk đã đánh giá bài thi này "cực kỳ khó" trong buổi livestream ra mắt.
Các ví dụ câu hỏi từ bộ dữ liệu HLE
Theo Hoàng Long, HLE không chỉ là công cụ đánh giá kỹ thuật mà còn cung cấp cơ sở tham chiếu cho các nhà hoạch định chính sách trong việc nhận diện rủi ro và xây dựng khung quản lý phù hợp, góp phần định hướng sự phát triển AI theo hướng an toàn và có trách nhiệm.
Trong dòng chảy hối hả của kỷ nguyên số, khi những tiếng chim hót dần được thay thế bằng âm thanh của các thiết bị điện tử, có một kho báu vô giá đang đợi chúng ta khơi gợi lại: đó chính là trò chơi dân gian. Không chỉ đơn thuần là những hoạt động giải trí lúc giao thời, trò chơi dân gian thực chất là một hệ sinh thái giáo dục hoàn chỉnh, nơi rèn luyện cả thân – tâm – trí cho trẻ em một cách tự nhiên và bền vững nhất.
Giá trị đầu tiên và dễ nhận thấy nhất của trò chơi dân gian chính là sự phát triển thể chất một cách toàn diện. Thay vì ngồi thụ động trước màn hình, những trò chơi như Rồng rắn lên mây, Kéo co hay Nhảy bao bố buộc trẻ phải vận động liên tục. Những bước chạy, những cú nhảy hay sự phối hợp nhịp nhàng giữa tay và mắt không chỉ giúp cơ thể trẻ dẻo dai, mà còn rèn luyện phản xạ nhanh nhạy trước các tình huống bất ngờ. Đây chính là những bài tập thể dục "vô hình" nhưng đầy hiệu quả, giúp trẻ giải tỏa căng thẳng sau những giờ học lý thuyết trên lớp.
Tuy nhiên, sức mạnh thực sự của trò chơi dân gian lại nằm ở khả năng đánh thức trí tuệ và tư duy chiến thuật. Hãy nhìn cách một đứa trẻ tập trung cao độ bên bàn Ô ăn quan. Để dành chiến thắng, các em không chỉ cần biết đếm mà phải học cách tính toán nước đi, dự đoán ý đồ của đối phương và quản lý "tài sản" của mình sao cho tối ưu nhất. Những trò chơi như Cờ gánh hay Đánh chuyền lại yêu cầu sự khéo léo tuyệt đối và khả năng tập trung cao độ. Đó chính là những bài học đầu đời về tư duy logic và sự kiên trì – những kỹ năng mà không một ứng dụng điện thoại nào có thể thay thế hoàn hảo được.
Vượt lên trên những giá trị hữu hình, trò chơi dân gian còn là một môi trường xã hội thu nhỏ, nơi trẻ học cách kết nối và trưởng thành. Đa số các trò chơi này đều mang tính tập thể, buộc trẻ phải tương tác, thỏa hiệp và tuân thủ luật chơi chung. Ở đó, các em học được rằng muốn chiến thắng một hiệp Kéo co thì sức mạnh cá nhân là chưa đủ, mà cần có sự đồng lòng và nhịp điệu chung của cả đội. Những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong lúc chơi, những lần tranh luận về luật lệ chính là cơ hội để trẻ học cách giải quyết xung đột, rèn luyện sự bao dung và tinh thần đồng đội.
Đặc biệt, trò chơi dân gian Việt Nam luôn gắn liền với những bài đồng dao mộc mạc, giàu nhịp điệu. Khi trẻ vừa chơi vừa hát "Chi chi chành chành" hay "Thả đỉa ba ba", các em không chỉ được bồi đắp vốn từ vựng mà còn được tắm mình trong dòng chảy văn hóa dân tộc. Những giai điệu ấy ngấm dần vào tâm thức, xây dựng nên tình yêu quê hương, đất nước và sự trân trọng đối với những giá trị truyền thống của cha ông.
Có thể nói, trò chơi dân gian chính là "chiếc cầu nối" diệu kỳ giữa quá khứ và hiện tại. Trong bối cảnh trẻ em đang dần bị bủa vây bởi thế giới ảo, việc đưa các trò chơi truyền thống trở lại trường học và gia đình là một việc làm cấp thiết. Nó không chỉ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, thông minh mà còn giữ cho tâm hồn các em luôn được trong trẻo, gắn kết với cội nguồn. Hãy để những tiếng cười hồn nhiên bên sân đình, dưới gốc đa hay trong sân trường tiếp tục vang lên, bởi đó chính là âm thanh của một thế hệ tương lai đang trưởng thành một cách vẹn tròn nhất.